Van boer tot bourgondiër: hoe kig-ha-farz, ooit het gerecht van de armen, nu de sterren van het Bretonse menu steelt (en je smaakpapillen verrast)!
Een naam die je doet glimlachen…
Voordat je de diepe ketel induikt, eerst iets belangrijks: hoe spreek je “kig-ha-farz” nu eigenlijk uit? Het is geen tongbreker, eerder een smakelijke mix! De “G” in “kig” is een sappige combinatie van onze vertrouwde “K” en “G” — een beetje van beide dus. En die “Z” in “farz”? Die klinkt haast als een “S”. Probeer maar eens zonder erbij te giechelen – het mag!
Bescheiden begin: het gerecht van de armen
Vroeger was kig-ha-farz echt een gerecht voor de gewone man. De basis was simpel: wat spek, een paar groenten (denk aan wortel en kool) en far (jawel, dat is nog niet alles, daar komen we op terug). Het gerecht werd dan ook niet voor niks jarenlang het “gerecht van de armen” genoemd. Geen poespas, geen truffels: puur comfortfood uit grootmoeders tijd.
Van armeluisgerecht tot culinaire sensatie: waarom kig-ha-farz nu zo geliefd is
Officieel: dit zijn de sporten waarmee je de meeste calorieën verbrandt – ontdek welke verrassend hoog scoren
- Far blanche (ook wel “farz gwen”): gemaakt van tarwebloem – dus lekker licht en ietwat zoetig, met zelfs suiker en rozijnen.
- Far noir (“farz sac’h”): gemaakt van boekweitmeel, krachtig en een tikje nootachtig.
Voor de farz wordt het deeg gemaakt met bloem, boter, eieren, wat melk of crème fraiche. Bij de witte far horen zelfs suiker en rozijnen! De bretonse keuken weet wel raad met comfort.
Het ritueel: koken, schudden, proeven…
Niet één, maar twee soorten farz worden voorbereid – ze verdwijnen in aparte zakken (jawel, “farzakken”) en koken gezamenlijk met het vlees en de groenten in een grote pot. Aan het eind kan je de farz lekker uit elkaar prakken tot “farz bruzunoc” of juist in plakjes snijden: variatie ten top.
Grappig detail: sommige families, zoals de grootmoeder uit een aangehaalde reactie, laten de zakken zomaar drie of vier uur pruttelen. En eerlijk? Een dagje later smaakt het vaak nóg beter! Een heerlijke timing in de Bretonse keuken: als je het pas de volgende of zelfs de dag daarna opeet, is de smaak helemaal top.
Het geheime recept voor het lekkerste yoghurtcakeje volgens Julie Andrieu: zo maak je hem perfect!
Dé truc waar muggen echt niet tegen kunnen: ontdek de krachtigste natuurlijke middelen!
- Varieer gerust: wie wil, kan Bretonse worst toevoegen aan het vlees. Sommigen gooien ook spekjes door de lipig-saus, voor die klassieke, vette smaakbeleving. Jouw pot, jouw feestje!
Culinaire veroveringstocht: van Finistère tot je voordeur
Kig-ha-farz raakt nooit uit de mode. Integendeel! Steeds meer restaurants voegen het toe aan hun menukaart, zowel traditioneel als in een modern jasje. Een absolute aanrader, zeker als je het wilt proeven op zijn geboortegrond: denk aan een bord vol in Le Jardin de l’aber in Brélès of in Le puits de Jeanne in Plouegat-Moysan.
Maar ook elders in Bretagne – de Côtes-d’Armor of zelfs tot in Rennes – kom je het tegen in restaurants die de omweg waard zijn. Dus geen excuus meer: proef dat wonderlijke gerecht!
Liever thuis genieten? Je vindt kant-en-klare schotels op Bretonse markten, bij sommige restaurants om mee te nemen of zelfs online. Ja hoor, je kunt een goede kig-ha-farz gewoon laten bezorgen!
Tot slot: serveer er een frisse pastis, zoals de ronde Ty Jaune, bij – die smaakt het beste ijskoud in de schaduw van een menhir. En voor een vleugje regionale trots: schenk het uit een À l’Aise Breizh-fles of glas, voor die volle Phare Ouest-spirit – of om cadeau te doen aan een ware Bretagne-fan!
