88 jaar in goede gezondheid: 4 Japanse levenslessen voor meer geluk en een lang leven

Op zoek naar meer balans in je leven en een beetje extra geluk? Misschien ligt het geheim wel in Japan – en niet alleen in sushi en karaoke. Het Japanse levensmotto kan ons meer bieden dan alleen inspiratie voor een mooie Instagram-feed: het lijkt namelijk ook de sleutel te zijn tot een langer én gezonder leven. Zet je schrap (en zet gerust een kopje groene thee klaar), want hier volgen vier Japanse levenslessen die je kunnen helpen gelukkiger én ouder te worden.

Japan: waar gezond oud worden bijna vanzelfsprekend lijkt

Wist je dat Japanners bovengemiddeld oud worden in goede gezondheid? In Frankrijk, stelt het nationale statistiekbureau Insee, ligt de gemiddelde gezonde levensverwachting bij de geboorte op 85,8 jaar voor vrouwen en 80,3 jaar voor mannen. Niet slecht, zou je zeggen, tot je de Japanse cijfers hoort: vrouwen halen daar gemiddeld 88,1 gezonde jaren, mannen 81,9. En nee, dat verschil zit dus niet in de rijkdom (beide landen zijn immers ‘rijke’ landen). Er is iets anders aan de hand…

Een van de verklaringen ligt op het bord: Japanners eten minder rood vlees, zuivelproducten en suiker dan men in het Westen doet. Zij kiezen voor meer vis, zeevruchten en groenten. Volgens het Observatoire de la Prévention van het Montréal Heart Institute, danken ze hun uitzonderlijke levensduur aan een lage obesitasgraad en een voedingspatroon dat rijk is aan vis, soja, thee en andere plantaardige producten.

Meer dan voeding alleen: de kracht van de geest

Maar een gezond dieet is niet hun enige geheime wapen. Ook hun levenshouding lijkt een wonderspirit te zijn voor een lang en gelukkig leven. Een studie gepubliceerd in het vakblad Nature (september 2019) stelt namelijk dat stress levensjaren kost – letterlijk. Adrenaline, de befaamde stresshormoon, activeert moleculen die onze cellen gevoeliger maken voor schade en versneld ouder doen worden. Even een zenmoment inlassen, iemand?

Er zijn uiteraard klassieke methodes om stress te verminderen: ontspanning, een kopje kruidenthee, of wat etherische olie. Maar de Japanners pakken het bij de wortel aan: niet slechts de symptomen bestrijden, maar je kijk op het leven veranderen. Maak kennis met deze inspirerende filosofieën.

Vier Japanse levenslessen voor meer geluk én een lang leven

• Oubaitori – Vergelijk jezelf nooit met anderen: In deze tijd van sociale media verleidelijk, maar uiterst giftig. De Japanners leren ons via het begrip ‘oubaitori’ dat vergelijken met anderen volslagen zinloos is. Dit Japanse woord is afgeleid van de kanji van vier verschillende fruitbomen (abrikoos, perzik, pruim en kers) die allemaal op hun eigen tempo bloeien. Dat geldt net zo voor mensen: ieder volgt zijn eigen route, met unieke talenten en ambities. Gun jezelf de rust van je eigen tempo!
• Ikigai – Ontdek je reden om ‘s ochtends op te staan: ‘Ikigai’ bestaat uit ‘iki’ (leven) en ‘gai’ (wat waardevol is). Het verwijst naar datgene wat jouw leven zin geeft en waar je blij van wordt. Japanners geloven dat iedereen een of meerdere ikigai heeft, en dat die tijdens het leven kunnen veranderen. Je ontdekt het door bijvoorbeeld voor jezelf op te schrijven: wat doe je graag, waar ben je goed in, waar word je voor betaald, en wat heeft de wereld nodig? Vind je werk dat aan al deze voorwaarden voldoet – dan mag je jezelf een rijk mens noemen (en dan bedoelen we niet financieel)! Je ikigai kan overigens ook gewoon je favoriete hobby of engagement zijn, geen zorgen dus als je je roeping nog niet hebt gevonden.
• Ichigo ichie – Elke ontmoeting is uniek: Letterlijk betekent dit ‘één ontmoeting, één kans’. De uitdrukking komt uit de Japanse theeceremonie. Of het nu een vaste afspraak is of een spontane babbel met je buur – elke ontmoeting is uniek, nooit helemaal hetzelfde en altijd waardevol. Het is een uitnodiging om méér in het moment te leven, goed te luisteren en te genieten van de mensen om je heen.
• Kaizen – Kleine stapjes voor grote verandering: Iets moderner is de filosofie van ‘kaizen’, ontstaan in de jaren ’50 in de fabrieken van Toyota. ‘Kai’ betekent verandering, ‘zen’ beter, en het gaat om kleine, aanhoudende verbeteringen. In plaats van alles ineens te willen veranderen, pakken Japanners doelen stap voor stap aan. Kleine aanpassingen (zoals marathondeelnemers die beginnen met 5 kilometer, daarna 10, dan 15…) zorgen dat je volhoudt en niet opgeeft bij de eerste tegenslag. Grootse ambities? Hak ze in hapklare brokken!

Tijd voor actie: geluk in de praktijk brengen

Een gezond en gelukkig leven komt volgens de Japanners voort uit een mix van bewuste keuzes, open levenshouding en respect voor het eigen pad. Probeer dagelijks een beetje minder te vergelijken, vaker stil te staan bij wat jou gelukkig maakt, koester elk moment en wees niet bang om klein te beginnen. Zelfs al is het maar met wat meer vis en een kopje thee. Wie weet… haal jij straks ook de 88 – en dan wel gezond en gelukkig!

Onze auteurs