Overal ter wereld ondrinkbaar: waarom regenwater nu gevaarlijker is dan ooit

Even eerlijk: wie heeft nog nooit gedacht bij een fikse regenbui, “Wat als ik gewoon mijn emmer buiten zet, lekker fris regenwater opvangen en bij het ontbijt drinken?” Romantisch idee, toch? Helaas moeten we dat beeld voortaan begraven tussen de opblaasbare zwembaden en sandalen met sokken. Volgens een recent Zweeds onderzoek – ja, die mensen die zo houden van natuur en zuiverheid – is regenwater tegenwoordig overal ter wereld ondrinkbaar, zelfs op de meest afgelegen plekken. Tijd om stil te staan bij wat er werkelijk uit die wolken komt druppelen.

PFAS: de onverwoestbare chemische indringers

De hoofdrolspelers in dit onsmakelijke verhaal zijn zogenaamde perfluoralkyl- en polyfluoralkylstoffen (PFAS), in de volksmond ook wel “eeuwige chemicaliën” genoemd. Waarom eeuwig? Omdat deze stoffen niet of amper afbreken en dus gerust hun koffers pakken voor een wereldreis doorheen onze bodem, rivieren, oceanen én ja, zelfs tot in onze regen en sneeuw. Een studie van de Universiteit van Stockholm, gepubliceerd in het vakblad Environmental Science & Technology, bevestigt dat deze PFAS wereldwijd verspreid zijn. Vergeet exclusieve clubs, zelfs de beperkende regels in de meest afgelegen gebieden zijn door deze stoffen ruimschoots overstegen.

Voor wie dacht dat microplastics al ver genoeg gingen: PFAS verspreiden zich minstens even hard. Waar je ook kijkt, ze zijn er. De onderzoekers zijn in hun conclusie duidelijk: waar je je ook bevindt op deze planeet, regenwater is niet langer geschikt om te drinken.

Gezondheidsproblemen aan de orde van de dag

PFAS hoor je niet alleen te mijden omdat ze goed zijn in verstoppertje spelen – ze zijn ook stevig gelinkt aan ernstige gezondheidsproblemen. De lijst? Hou je vast!

  • Bepaalde vormen van kanker
  • Vruchtbaarheidsproblemen
  • Complicaties tijdens de zwangerschap
  • Immuunstoornissen
  • Te hoge cholesterol
  • Bij kinderen: leer- en gedragsproblemen

Een potje regenwater drinken lijkt ineens een stuk avontuurlijker (en gevaarlijker) dan gedacht.

Waarom krijgen we die stoffen niet uit de lucht?

Nu kunnen we denken: “Oke, dan dalen de concentraties toch met de tijd?” Helaas, dat valt tegen. Ondanks het feit dat het bedrijf 3M – de grootste producent van PFAS – al begonnen is met een geleidelijke afbouw, blijven sommige PFAS-concentraties onveranderd hoog. De wetenschappers hielden zich niet alleen bezig met labowerk, maar trokken ook het veld in. Het resultaat? PFAS-niveaus zijn vrijwel onveranderd gebleven. Geen verrassing, zeggen de onderzoekers, want PFAS zijn uitermate hardnekkig en blijven ronddolen in het milieu.

Een opvallende ontdekking is de rol van de oceaan: PFAS worden door zeespray vanuit het water naar de lucht gebracht, waardoor ze persistent blijven in de atmosfeer. Zo ontstaat een nooit aflatende wereldwijde cyclus van PFAS, waar geen rem op staat. Dit zorgt ervoor dat de drempelwaarden die zijn vastgelegd voor waterkwaliteit, bedoeld om mensen te beschermen, met gemak worden overschreden. Kortom: de regelgeving kan amper volgen.

En nu?

Verwacht hier geen vrolijke noot. De wetenschappers zijn allesbehalve optimistisch: de speelruimte is miniem. Zij stellen dat de grenswaarden voor PFAS wereldwijd herzien moeten worden, maar – en dat is de domper op de regenbui – deze grenzen zijn nu al overschreden.

Laten we eerlijk zijn: het is geen verhaal om vrolijk van te worden (zelfs niet als je dol bent op regenachtige dagen). Maar zoals bij elke zware onweerswolk kunnen we één ding doen: ons bewust blijven van wat in ons water zit en het belang van strengere regels en innovatie in de gaten houden. Wie weet kunnen we ooit weer romantisch terugkijken naar de tijd dat je gerust uit je handen kon drinken als de regen viel.

Misschien vind je dit ook leuk in "Wat is er nieuw"

Plaats een reactie