Sta jij ’s ochtends op om, na het pendelen, een flinke marathon op je bureaustoel te volbrengen? Jammer genoeg is dat geen aanrader voor je gezondheid… De risico’s van een zittend bestaan zijn namelijk niet min: hoge bloeddruk, dichtslibbende organen (niet zo gezellig), gewichtstoename, musculoskeletale klachten (MSA), én een groter risico op hart- en vaatziekten. Je bloedvaten verliezen zelfs een deel van hun vermogen om te verwijden en geven daardoor minder zuurstof aan je organen. Het horrorverhaal dat achter elke dagelijkse kantoorlunch schuilt!
Wat doet zittend werken met je lichaam (en geest)?
‘Zittend werk’ betekent dat je lange tijd – vaak bijna zonder te bewegen – op een stoel vastgekluisterd blijft. Klassiekers in deze categorie zijn onder andere juristen, taxi- en vrachtwagenchauffeurs, klantendienstmedewerkers, kantoorpersoneel, assistenten en ja, zelfs gezondheidswerkers. Hun beroepen vereisen zitten, maar de impact is niet te onderschatten:
- Beperkte energieverbranding, wat tot een disbalans kan leiden tussen energie-inname en -verbruik
- Risico op gewichtstoename, overgewicht, obesitas en type 2 diabetes
- Toegenomen kans op cardiovasculaire aandoeningen en musculoskeletale klachten
- Minder fysieke activiteit betekent ook: een hogere kans op mentale dipjes, stress, angst en depressie. Lichaamsbeweging helpt nu eenmaal je hoofd fris te houden!
En zelfs met een ergonomische stoel en een voetensteun ben je niet altijd veilig. Een verkeerde zithoogte van slechts een paar centimeter kan al tot hardnekkige rug-, nek-, schouder- of beenklachten leiden. Volgens psychosocioloog Philippe Zawieja is regelmatig van houding wisselen, je uitrekken en kleine oefeningen tussen meetings dan ook geen overbodige luxe.
Waarom iedereen zweert bij deze onweerstaanbare snelle crêpes-recept!
Dit is waarom je beter geen ontbijt-buffet eet in hotels, volgens experts op het gebied van voedselveiligheid
Staan op het werk: dé oplossing?
Steeds meer mensen kiezen ervoor om (af en toe) staand te werken. Ook bedrijven zorgen voor in hoogte verstelbare bureaus. Is dat dan de magische formule? Staan geeft je inderdaad meer bewegingsvrijheid, bevordert de bloedcirculatie en benut je spieren actief: je bilspieren, lage rug, borst en nek profiteren ervan. Lekker rechtop staan bevordert ook een goede houding, houdt je alert en kan zelfs je productiviteit helpen… al hoor je je collega’s nu niet ineens sprintend door de gangen, dat is niet de bedoeling.
Maar, let op: urenlang pal staan heeft ook zijn keerzijde. Na verloop van tijd verplaats je ongemerkt je gewicht op één been, wat leidt tot scheve houdingen, spiervermoeidheid, spanning en zelfs spierverkrampingen in benen, voeten en onderrug. Een paar tips om dat te beperken?
- Draag comfortabele schoenen
- Leg een anti-vermoeidheidsmat onder je voeten
- Las regelmatig een zitpauze in om te ontspannen
Meer calorieën verbranden? Volgens een studie uit het European Journal of Preventive Cardiology verbrand je staand gemiddeld 0,15 kcal per minuut meer – niet onmiddellijk een sixpack, want dat komt neer op ongeveer 54 extra calorieën op zes uur staan (zeg maar: één kleine sinaasappel of vijf chips…). Het echte voordeel schuilt vooral in minder hartaanvallen, minder beroertes en een lager risico op diabetes, zeggen onderzoekers als Francisco Lopez-Jiminez.
Van armeluisgerecht tot culinaire sensatie: waarom kig-ha-farz nu zo geliefd is
Officieel: dit zijn de sporten waarmee je de meeste calorieën verbrandt – ontdek welke verrassend hoog scoren
Afwisseling is het sleutelwoord!
Wat is nu het beste? Stoel eruit en voortaan alleen nog rechtstaan? Zo simpel is het niet. Zowel zitten als staan hebben voor- én nadelen, en niet iedereen kan kiezen door de aard van het werk. Het ideale scenario? Wissel regelmatig tussen zitten en staan gedurende de dag. En durf gerust gaan voor een hoge stoel of ‘zit-sta positie’ waarbij je met je billen leunt zonder echt te zitten. Zo profiteer je van de voordelen van beide houdingen en verklein je de gezondheidsrisico’s van te veel zitten aanzienlijk. Veel moderne bureaus zijn daar al op voorzien.
En als je dan toch lang in de stoel zit, wees niet bang om af en toe even op te staan: gooi dat papiertje weg, haal een koffie, maak die kopie, loop naar het toilet, of bel iemand staand op. Alles telt!
- Sommigen kiezen voor ergonomische hoge krukken of zitballen voor minder statische zittijd en meer activiteit.
Let op: Ook bij staand werken is ergonomie essentieel. Verstel je bureau zo dat je onderarmen comfortabel op het werkblad rusten, met je armen in een hoek van ongeveer 90 graden ten opzichte van tafelblad. Ontspan je schouders, houd je polsen neutraal, en steun gelijk op beide voeten.
En tot slot: luister vooral goed naar je eigen lijf! Strek je als je moet, sta op, verander je houding… Je werkplek mag nooit een gevangenis worden. Blijf je toch last houden, vraag dan gerust hulp aan je bedrijfsarts of een ergonoom.
Let er verder op dat werkgevers, zelfs met een zit-sta-bureau, blijven investeren in kwaliteitsstoelen, voetensteunen en essentieel ergonomisch materiaal voor het comfort van iedereen. Want welzijn op het werk is geen trucje om prangende vragen te ontwijken, aldus Philippe Zawieja. Kortom: afwisseling, aandacht voor je lichaam en een goede dosis gezond verstand, dat is het beste recept voor een fitte werkdag!
