Je kent het wel: je opent de aardappelzak na een tijdje en plots staren wat vreemd gekrulde, bleke spruiten je aan. Alsof je aardappels mee hebben gedaan aan een wedstrijdje ‘wie groeit het snelst in het donker’. Minder smakelijk, dat zeker. Maar moeten deze ontsnapte sprietjes ons meteen nerveus maken? Mag je gekiemde aardappelen eten? Spoiler: soms wel, soms niet, en hieronder ontdek je exact wanneer dat mag.
Waarom kiemen je aardappels?
Aardappels die te lang en te warm en licht liggen, geven hun innerlijke tuinman de ruimte en laten ineens die rare sprieten groeien. Dit is volkomen natuurlijk. Het betekent dat jouw aardappel volop zijn best doet om door te groeien tot een nieuw plantje. Moeder Natuur in actie! Maar dat kiemproces kan er ook voor zorgen dat de aardappel minder lekker – of zelfs oneetbaar – wordt.
Kun je gekiemde aardappelen eten? Doe de knijptest!
- Een paar kiemen? Pak de aardappel in je hand en druk er zachtjes in. Is de knol nog mooi stevig? Goed nieuws! Gewoon veilig te eten. Geen paniek, geen doktersbezoek nodig.
- Veel kiemen of groen? Zelfde testje: voorzichtig knijpen. Is de aardappel slap of gerimpeld geworden? Dan liever niet opeten. Dit gebeurt vooral als ze weken of maanden vergeten zijn. Ze worden dan verschrompeld en zijn niet langer eetbaar.
- Grote vlekken groen? Zie je veel groene plekken? Ook dan: niet meer klaarmaken. Schijfje groen is exit.
Een handvol sprietjes betekent dus niet dat je meteen afscheid hoeft te nemen van je avondeten, zolang de knol stevig aanvoelt!
Waarom iedereen zweert bij deze onweerstaanbare snelle crêpes-recept!
Dit is waarom je beter geen ontbijt-buffet eet in hotels, volgens experts op het gebied van voedselveiligheid
Waarom voorzichtig zijn? Over solanine en de kunst van het verwijderen
De reden achter al deze voorzichtigheid: solanine. Dit stofje zit in een flink aantal gekiemde groenten, zeker ook in groene aardappels of exemplaren vol spruiten. Het heeft een natuurlijke functie: het jaagt hongerige dieren en schimmels weg die zich een aanval op jouw patatje in het hoofd halen. Bij mensen kan te veel solanine echter voor onprettige taferelen zorgen:
- Maagdarmklachten zoals misselijkheid, braken, buikpijn, diarree of verstopping
- Meer speeksel dan je gewend bent (geen goed teken…)
- Bij hoge dosering zelfs neurologische verschijnselen
Rustig ademhalen: solanine wordt pas echt een probleem als je er enorme hoeveelheden van eet – het blijft behoorlijk onschuldig bij normaal gebruik én als je de aardappels op tijd schoonmaakt.
Is je aardappel nog stevig en zijn de kiemen beperkt? Je hoeft hem niet per se af te schrijven! Haal vóór het koken of bakken simpelweg de spruiten weg. Met de hand lukt vaak prima, maar met een (aardappel)mesje gaat het nog makkelijker. Zie je groene plekjes? Die kun je er best ook even uitsnijden. Daarna doe je gewoon wat je altijd doet:
Van armeluisgerecht tot culinaire sensatie: waarom kig-ha-farz nu zo geliefd is
Officieel: dit zijn de sporten waarmee je de meeste calorieën verbrandt – ontdek welke verrassend hoog scoren
- Aardappelen spoelen onder koud water
- Schrobben
- En daarna schillen
Nu zijn ze klaar om in de puree, om te bakken, koken of in de oven te verdwijnen. Patat, friet, gratin… alles kan!
En als ze niet meer te redden zijn? Nog steeds niet naar de vuilbak!
Is je aardappel veranderd in iets wat vager lijkt op een uitgedroogde spons dan op voedsel? Toch niet in de vuilbak gooien! Alles in de keuken is te recyclen. Nog een fijne bestemming voor je mislukte knollen:
- Plant ze gewoon in je groentetuin (als je die hebt, natuurlijk – en anders mag de vensterbank ook!)
- Of gooi ze op de composthoop, samen met groente- en fruitafval, eierschalen en kamerplantenresten
Op die manier krijgt zelfs een vergeten aardappel een tweede leven. Da’s pas circulair koken!
Samengevat: een beetje kiemen is oké zolang de aardappel stevig blijft. Snij spruiten en groene plekken weg, was ze en koken maar! Twijfel je? Niet riskeren. En vergeet niet: zelfs je oudjes zijn nuttig voor de moestuin of compost. Zo blijft geen enkele aardappel ongebruikt achter!
